Verseश्लोकः

Expand all

1सुषुप्तिकाले मनसि प्रलीने नैवास्ति किञ्चित् सकलप्रसिद्धेः ।

2अतो मनःकल्पित एव पुंसः संसार एतस्य न वस्तुतोऽस्ति ॥१७३॥

Śloka 172All ŚlokasŚloka 174

Commentaryव्याख्या

Expand all

1सुषुप्तिकाले सुषुप्त्यवस्थायां मनसि प्रलीने परिणामान् विहाय कारणात्मना अवतिष्ठमाने नैवास्ति किञ्चित् जगत् ।

2सकलप्रसिद्धेः सर्वप्राण्यनुभवात् न किञ्चिदेवेदिपमिति ।

3अतः एतस्य वद्धस्य पुंसः संसारः मनःकल्पित एव ।

4वस्तुतः परमार्थतः नास्ति मनसस्तले स्वप्नजाग्रतोः संसारोपलब्धेः मनसः असत्वे सुषुप्तावनुपलम्भात् ।

5मृदन्वय्यतिरेकानु-विधायि-घट इव मृद्व्यतिरेकेण मनोव्यतिरेकेण संसारो नास्तीति

6तस्मिन्विनष्टे इति यदुक्तं पूर्वं तदुपपादितम् ॥१७३॥

Śloka 172All ŚlokasŚloka 174