Verseश्लोकः

Expand all

1देहादिसर्वविषये परिकल्प्य रागं बध्नाति तेन पुरुषं पशुवद्गुणेन ।

2वैरस्यमत्र विषवत् सुविधाय पश्चादेनं विमोचयति तन्मन एव बन्धात् ॥१७५॥

Śloka 174All ŚlokasŚloka 176

Commentaryव्याख्या

Expand all

1देहः आदिः यस्य सः, सर्वेषां विषयश्च शब्दस्पर्शादिः पुत्रादिश्च देहादिसर्वांशासौ सर्वविषयश्च ।

2शब्दादौ रागस्यापि देहमूलकत्वात् देहादीति ।

3तस्मिन् देहादिसर्वविषये ।

4रागं परिकल्प्य दृढं जनयित्वा तेन रागेण गुणेन रज्जुवा पशुवत् पशुमिव पुरुषं बध्नाति स्वेप्सित-परमपद-प्राप्तयोग्यं करोति ।

5पश्चादनन्तरं तत् यद्बन्धं जनयामास तत् मन एव ।

6अत्र देहादौ विषये वैरस्यं वैरागर्यं अनासक्तिं विषवत् विष इव अनर्थकरत्वदर्शापनेन सुविधाय सुष्ठूत्पाद्य

7एनं पुमांसं बन्धात् देहाद्यभिमान-लक्षणात् विमोचयति विशेषेण मोचयति ।

8सदापि ऋणिणे संस्थया पुनर्यथा देहादिकं नाभिमन्यते तथा करोतीत्यर्थः ॥१७५॥

Śloka 174All ŚlokasŚloka 176