Verseश्लोकः

Expand all

1धीमात्रकोपाधि-रशेषसाक्षी न लिप्यते तत्कृतकर्मलेपैः ।

2यस्मादसंगस्तत एव कर्मभिः न लिप्यते किञ्चिदुपाधिना कृतैः ॥१०१॥

Śloka 100All ŚlokasŚloka 102

Commentaryव्याख्या

Expand all

1धीरेव धीमात्रं स्वार्थे कप्रत्यय:, धीमात्रकः उपाधियेस्य स्वन्न धीमात्रकोपाधिः

2तत्कर्मलेपैः तया धिया कृतानि यानि कर्माणि तेषां लेपैः संबन्धैः न लिप्यते विशिष्टो न भवति ।

3तत्र हेतुः अशेषसाक्षीति, अकर्तृत्वे सति बोद्धुरस्यैव साक्षित्वात्, कर्तृरेव कर्मलेपात्, नहि लोकेपि वादिप्रतिवादिकर्मभिः संबध्यते साक्षी, तद्विदत्यर्थः ।

4"असंगोह्ययं पुरुषः" "असंगो निहि सज्जते" इत्यादिश्रुत्यनुसारेणासंगत्वाच्च ।

5बुध्या वागादिना वा केनाप्युपाधिना क्रियमाणकर्मलेपोप्यस्य नास्तीत्याह यस्मादसंग इति ।

6तत एव असंगत्वरूपकारणादेव उपाधिना कृतैः शरीरेण वाचा वा मनसा वा केनाप्युपाधिना कृतैः कर्मभिः समीचीनासमीचीनकर्मभिः किञ्चिदपि न लिप्यते न संबद्धो भवति ॥१०१॥

Śloka 100All ŚlokasŚloka 102