Verseश्लोकः

Expand all

1अन्धत्व-मन्दत्व-पटुत्वधर्मिः सौगुण्य-वैगुण्य-वशाद्धि चक्षुषः ।

2बाधिर्य-मूकत्व-मुखास्तथैव श्रोत्रादिधर्मा न तु वेत्तुरात्मनः ॥१०३॥

Śloka 102All ŚlokasŚloka 104

Commentaryव्याख्या

Expand all

1आदौ बहिरिन्द्रियधर्मानाह ।

2चक्षुषः सौगुण्य-वशात् पटुत्वं, वैगुण्यवशादत्वं मन्दत्वं ।

3एवं श्रोत्रवैगुण्यात् बाधिर्यं मन्दत्वं । तत्सौगुण्यात् पटुत्वं ।

4वागिन्द्रियवैगुण्ये मूकत्वं, तत्सौगुण्ये पटुत्वं ।

5एवं त्वग्घ्राण-रसनरूपेषु ज्ञानेन्द्रियेषु पाणिपादादिषु कर्मेन्द्रियेषु च वेदितव्यम् ।

6एतत्सर्वं नात्मनः । तत्र हेतुमाह वेत्तुरिति ।

7चक्षुरादौ मन्दत्वपटुत्वादिकं वर्तमानं साक्षिणात्मना वेचत इति न वेद्यस्य वेत्तृधर्मत्वं संभवतीति भावः ।

8तुरव-धारणे नैवेत्यर्थः ॥१०३॥

Śloka 102All ŚlokasŚloka 104