Verseश्लोकः

Expand all

1अव्यक्तनाम्नी परमेशक्तिः अनाद्यविद्या त्रिगुणात्मिका परा ।

2कार्यानुमेया सुधियैव माया यया जगत्सर्वमिदं प्रसूयते ॥११०॥

Śloka 109All ŚlokasŚloka 111

Commentaryव्याख्या

Expand all

1अव्यक्तमिति नाम यस्याः, तस्याः प्रत्यक्षं अनुपलभात् ।

2तत्र हेतुः रूपादिरहितत्वं ।

3परमेशस्य परमेश्वरस्य ब्रह्मणः, शक्तिः अचिन्त्य-भूतशक्तिः

4न विद्यते आदिः यस्याः सा अनादिः सा च सा अविद्या च ।

5वस्तुतः न विद्यते इत्यविद्या अनाद्यविद्या ।

6त्रयो गुणाः सत्वरजस्तमांसि यस्यां तथाविधः आत्मा स्वरूपं यस्यां त्रिगुणात्मिका ।

7यद्वा त्रयो गुणाः त्रिगुणाः त एव आत्मा यस्याः गुणत्रयस्वरूपेत्यर्थः ।

8परा हिरण्यगर्भादि-स्वकार्येभ्यः परा उत्कृष्टा तत्कारणत्वात्

9अव्यक्तनाम्ल्वे हेतुमाह कार्यानुमेया रूपाद्यगोचरत्वाभावेपि शब्दादिभिः गगनादिकमिव कार्यलिङ्गेनानु-मेया ।

10एतच्छक्यनंगीकारे निर्गुणस्य ब्रह्मणः सष्टुत्वायोगात् निष्कारणं कार्योत्पत्तियोगात् खादिसकलविकारहेतुत्वेन श्रुत्या प्रतीयमानेक्षण-संकल्पादि-परिणामत्वेन मायायाः सिद्धिरिति भावः ।

Śloka 109All ŚlokasŚloka 111