Verseश्लोकः

Expand all

1देहेन्द्रिय-प्राणमनोहमादयः सर्वे विकारा विषया स्सुखादयः ।

2व्योमादिभूतान्यखिलं च विश्वं अव्यक्तपर्यन्त-मिदन्ह्यनात्मा ॥१२४॥

Śloka 123All ŚlokasŚloka 125

Commentaryव्याख्या

Expand all

1देहश्च इन्द्रियाणि च प्राणश्च मनश्च अहं च देहेन्द्रिय-प्राणमनोहमः आदयः येषां बुद्ध्यादीनां विकाराणां ते सर्वे विकाराः भौतिकाः पदार्थाः ।

2विषयाः शब्दस्पर्श-रूपरसगन्धाः ।

3सुखादयः सुखं आदिर्येषां दुःखमोह-संकल्पादिवृत्तीनां भयातानानां ते सुखादयः ।

4व्योमं आकाशं आदिर्येषां तानि पृथिव्यन्तानि-भूतानि ।

5किं बहुना इदं परिदृश्यमानं अव्यक्तपर्यन्तं अखिलं समस्तं, विश्वं जगत्, अनात्मा ।

6एतेन कोसावनात्मेत्यस्य उत्तरं दत्तम् ॥१२४॥

7अन्तिमकार्येभ्रुति आदिमपरिणाम्युपादान-पर्यन्तं सर्वं अनात्मेत्युक्तम् । तद्यैपरीत्येन आदिम-परिणाम्युपादानात् अन्तिमकार्य-पर्यन्तं सर्वं तथैति दाढर्यार्थं वदन् तस्य मिथ्यात्वमपि कथयति । मायेति ।

Śloka 123All ŚlokasŚloka 125