Verseश्लोकः

Expand all

1न जायते नो म्रियते न वर्धते न क्षीयते नो विकरोति नित्यः ।

2विलीयमानेपि वपुष्यमुष्मिन् न लीयते कुंभ इवाम्बरं स्वयम् ॥१३६॥

Śloka 135All ŚlokasŚloka 137

Commentaryव्याख्या

Expand all

1तमेवार्थं सहेतुकं विशदयति । न जायत इति ।

2जायतेस्ति विपरिणमते वर्धते अपक्षीयते नश्यतीति जनन-स्थिति-विपरिणाम-वृद्धि-अपक्षय-विनाशाः शरीरादेः दृष्टाः षड्विकाराः ।

3अयं परमात्मा नित्यः उत्पत्तिनाशादिशून्यः अतः न जायते नोत्पद्यते, नो म्रियते न मिथ्यते अतः आद्यन्तशून्यत्वात् न बध्यते

4न च वृद्धिरूपविकारवान्भवति, एवं न क्षीयते अपक्षयरूप-विक्रियावान्न भवति ।

5उत्पत्तेरभावात् तदनन्तरकालिक-स्थितिरपि नैवास्ति ।

6नित्यत्वेन निरवयवत्वात् विपरिणामो नास्तीति भावः ।

7स्वयं विक्रियावत एव अन्यत्र विकारहेतुत्वात् सर्वविध-विकारशून्यः नो विकरोतीति पूर्वश्लोकार्थः सहेतुकतया उक्तः

8अन्यत्र विक्रियां नोत्पादयतीत्यर्थः ।

9अमुष्मिन् पुषि शरीरे विलीयमानेपि नश्यत्यपि कुंभे नश्यत्यम्बरमिव आकाशमिव स्वयं न लीयते स्वतः परतो वा विकारो नास्तीति भावः ॥१३६॥

10सम्यग्ज्ञानार्थं विज्ञानात्म-परमात्मनोः स्वरूपमेकीकृत्याह । कृतीति ।

Śloka 135All ŚlokasŚloka 137