Verseश्लोकः

Expand all

1भानुप्रभा-संजिनिताऽभ्र-पंक्तिः भानुं तिरोधाय यथा विजृंभते ।

2आत्मोदिताहंकृति-रात्मतत्त्वं तथा तिरोधाय विजृंभते स्वयम् ॥१४४॥

Śloka 143All ŚlokasŚloka 145

Commentaryव्याख्या

Expand all

1भानोः सूर्यस्य प्रभया किरणैः संजिनिता समुत्पादिता अभ्रपंक्तिः आपः विभ्रतीति अभ्राणि मेघाः तेषां पंक्तिः माला,

2ग्रीष्मे सूर्यकिरणैः आकृष्टा आप एव मेघात्मना भवन्तीति प्रसिद्धः ।

3सा मेघमाला स्वोत्पादकं भानुं सूर्यतिरोधाय आवृत्य यथा विजृंभते स्वयं पुरोभवति ।

4तत्किरणेरेव जातत्वेन तत्तिरोधाय स्वयमेव भासमानत्वम् इति सवशिषे दृष्टान्तः ।

5तथा आत्मनः सकाशादुदिता उत्पन्ना याहंकृतिः देहादावहं-प्रत्ययः आत्माधीन-सत्तास्फूर्तिमानपि

6आत्मतत्त्वं आत्मयाथात्म्यं नित्य-शुद्ध-बुद्ध-मुक्तस्वभावत्वं तिरोधाय तदीयस्फुटभानं प्रतिबध्य स्वयं विजृंभते पुरस्स्फूर्तिको भवतीत्यर्थः ।

7अहंकृतिः बुद्धिर्वा तस्या अपि आत्मनः सकाशादुत्पन्नत्वात् विज्ञानमयकोशत्वेन तदावरकत्वाच्च ॥१४४॥

Śloka 143All ŚlokasŚloka 145