Verseश्लोकः

Expand all

1देहोयमन्नभवनोऽन्नमयस्तु कोशो

2ह्यन्नेन जीविति विनश्यति तद्विहीनः ।

3त्वक्चर्म-मांसरुधिरास्थि-पुरीषराशिः

4नायं स्वयं भवितुमहेति नित्यशुद्धः ॥१५६॥

Śloka 155All ŚlokasŚloka 157

Commentaryव्याख्या

Expand all

1अन्नाद्भवनमुत्पत्तयेऽस्य सः अन्नभवनः — मातापितृ-भुक्तान्नविकाराद्धि अस्योत्पत्तिरिति तथा

2अयं देहः परिदृश्यमानः स्थूलदेहः अन्नमयस्तु कोशः

3"अन्नाद्वै प्रजाः प्रजायन्ते, अथो अन्नेनैव जीवन्ति" इतिश्रुतेः

4न केवलमुत्पत्या अन्नविकारत्वं उत्पत्यनन्तरमपि अन्नेन जीवति धृतप्राणो भवति

5तद्विहीनः विनश्यति म्रियते उत्क्रान्तप्राणो भवतीत्यर्थः

6अतः अन्वयव्यतिरेकाभ्यां अन्नाधीनस्थितकत्वं तस्य हि निश्चयः

7न केवलं परायत्नोत्पत्तिस्थितकत्वं अनात्मत्वे हेतुः — अशुद्धत्वं चेत्याह त्वगिति

8त्वक्चर्म-मांसरुधिरास्थि-पुरीषराशिः स्पष्टम्

9अयं देहः नित्यशुद्धः "अजो नित्यः" "शुद्धमपापविद्धं" इत्यादिश्रुति-बोधित-नित्यशुद्धवादि-धर्मकः स्वयमात्मा भवितुं नाहेति

10देहो नात्मा अनित्यत्वात् अशुद्धत्वात् केशादिवत् ॥१५६॥

Śloka 155All ŚlokasŚloka 157