Verseश्लोकः

Expand all

1देहतद्धर्म-तत्कर्म-तदवस्थादि-साक्षिणः ।

2सत एव स्वतस्सिद्धं तद्वैलक्षण्यमात्मनः ॥१५९॥

Śloka 158All ŚlokasŚloka 160

Commentaryव्याख्या

Expand all

1तस्य देहस्य धर्माः रूपस्पर्शगन्धादयः

2तत्कर्माणि हिताहितप्राप्ति-परिहारार्थक्रियाः गमनादयः

3तदवस्थाः उपवेशनस्थानशयनादयः — आदिपदेन स्थोल्यकार्श्यादिविकाराः

4देहश्च तद्धर्मश्च तत्कर्माणि च तदवस्थाश्च देहतद्धर्म-तत्कर्मतदवस्थादीनि तेषां साक्षाद्रष्टा

5तस्य सत एव सर्वावस्थासु बाल्यादिषु भिन्नभिन्नकालिकावस्थास्वपि अविकारितया

6कालत्रयेपि व्याप्यतया वर्तमानस्यैव आत्मनः

7तत्वैलक्षण्यं तस्माद्वैलक्षण्यं देहादिवलक्षणं स्वतः साक्षित्वादेव हेत्वन्तरं विनैव सिद्धं निश्चितम् इत्यर्थः

8आत्मा देहादिवलक्षणः तत्साक्षित्वात् यत्रैव तत्रैव यथा देहादि ॥१५९॥

Śloka 158All ŚlokasŚloka 160