Verseश्लोकः

Expand all

1देहोहमित्येव जडस्य बुद्धिः

2देहे च जीवे विदुषस्त्वहंधीः ।

3विवेकिज्ञानवतो महात्मनो

4ब्रह्माहमित्येव मतिः सदात्मनः ॥१६२॥

Śloka 161All ŚlokasŚloka 163

Commentaryव्याख्या

Expand all

1जडस्य पामरस्य अहं देहः इति नतदव्यतिरिक्तः किञ्चित् इति बुद्धिः

2विदुषस्तु शास्त्रजन्यपरोक्षज्ञानवतः — देहे च जीवे च अहंधीः

3लौकिकव्यवहारेषु देहे वैदिके स्वर्गाय्यागादिकरणार्थं देहव्यतिरिक्ते जीवे अहंधीः

4विवेकिज्ञानवतः — विवेकाद्विज्ञानं विवेकिज्ञानं — आत्मानात्म-विवेचनात् आत्मन्यनात्मप्रविलापनेन जातं यद्विज्ञानं साक्षात्कारः

5महान् परिच्छेदशून्यः आत्मा यस्य सः महात्मा

6पूर्वं परिच्छिन्नेषु अनात्मसु कोशेषु आत्मत्वधिया अल्प आसीत् — इदानीं तु सम्यग्ज्ञानवान् स्वात्मानं त्रिविधपरिच्छेदशून्यं मन्नुते

7"यत्र नान्यत्पश्यति नान्यच्छृणोति नान्यद्विजानाति स भूमा" "यत्र तस्य सर्वमात्मैवाभूत् तत्केन कं पश्येत्" इति श्रुतेः

8तादृशस्य सदात्मनः सदा सर्वदापि आत्मनि ब्रह्माहमित्येव स्वविषये ब्रह्माहमिति अनुभव इत्यर्थः ॥१६२॥

Śloka 161All ŚlokasŚloka 163