Verseश्लोकः

Expand all

1उक्तसाधनानि विवृणोति । ब्रह्मेत्यादिना ।

2ब्रह्मसत्यं जगन्मिथ्येवंरूपो विनिश्चयः ।

3सोऽयं नित्यानित्य-वस्तुविवेकः समुदाहृतः ॥२०॥

Śloka 19All ŚlokasŚloka 21

Commentaryव्याख्या

Expand all

1ब्रह्म नित्यं जगदनित्यमिति निश्चयसत्वेपि दृढं वैराग्यं न सम्भवति, अनित्यमुखस्याापि प्रायः काम्यमानत्वात् ।

2जगन्मिथ्येत्युक्ते मिथ्यातार्थः केनापि न काम्यते । नहि स्वाप्निकं राज्यं काम्यन्ते राज्यकामयितारः ।

3अतः वैराग्यस्य नियतमुत्पत्तये ब्रह्म नित्यं जगदनित्यमित्युक्तवा ब्रह्मसत्यं जगन्मिथ्याह ।

4विनिश्चय इति विशेषण निश्चय इत्यर्थेन निश्चयाप्रामाण्य-ज्ञानानास्कितत्वमुक्तं भवति ।

5सोयमिति सः विवेकिन इत्यत्र विवेकिन इत्यत्र विवेकिन-इत्यत्र विवेकस्य इदं स्वरूपमित्यर्थः ।

6अयं आदौ नित्यानित्यवस्तु-विवेकः इत्यत्र विवेकस्य इदमुपसंगणं ज्योतितम् ॥२०॥

Śloka 19All ŚlokasŚloka 21