Verseश्लोकः

Expand all

1अनादिकत्वमविद्यायाः कार्यस्यापि तथेष्यते ।

2उत्पन्नायां तु विद्यायां आविच्चकमनाद्यपि ॥२००॥

Śloka 199All ŚlokasŚloka 201

Commentaryव्याख्या

Expand all

1एतावतापि "तदुपाधेरनादित्वात् नानादेनाश इष्यते" इत्यस्य स्पष्टमुत्तरमलभमानमिव शिष्यं ज्ञात्वा तदेवानुच्य समाधाति श्रीगुरुः सार्धश्लोकद्वयेन ।

2यदुक्तं त्वया उपाधेरनादित्वमिति तत्तर्थैव अविद्यायाः कार्यस्यापि विज्ञानमयकोशस्य तथा अविद्याया इव अनादित्वं इष्यते ।

3अविद्यायाः एकरूपत्वात् विचित्रसृष्टे विचित्रोपाधिनिर्मानत्वात् सर्वस्मस्य परम-कृपालोः ईश्वरस्य विचित्रकामश्रिय-बुद्धिरूपाध्यपेक्षायाः आदश्यकत्वात्

4बुद्धेरपि तत्कारणभूताया अनादित्वकामाणप्यंगीकर्तव्यं इतिभावः ।

5इदानीं तत्र निवृत्तिमाह विद्यायामिति

6उपनिषदां अधिष्ठान-साक्षात्कारोरूपायां प्रमायां उत्पन्नायां सत्यामिति शेषः ।

7तुशब्दः पक्षं व्यावर्तयति अनादेनाशि नास्तीतिरूपम् ।

8आविद्यकं अविद्याप्रयोज्यम् । अनाद्यपि सुष्टादिव्यवहारसिद्धार्थं अनादित्वेनांगीकृतमपि प्रबोधे निद्रां तस्य निवृत्तिमाह विनश्यति ।

Śloka 199All ŚlokasŚloka 201