Verseश्लोकः

Expand all

1अतो नायं परात्मास्यात् विज्ञानमयशब्दभाक् ।

2विकारित्वाज्जडत्वाच्च परिच्छिन्नत्वहेतुतः ।

3दृश्यत्वाद् व्यभिचारित्वान्नानित्यो नित्य इष्यते ॥२०८॥

Śloka 207All ŚlokasŚloka 209

Commentaryव्याख्या

Expand all

1इदानीं विज्ञानमयस्य अनात्मत्वं निगमयति । अत इति ।

2अतः वक्ष्यमानहेतुभ्यः विकारित्व-जडत्व परिच्छिन्नत्व-दृश्यत्व-व्यभिचारित्व-रूपेभ्यः

3विज्ञानमयशब्दभाक् विज्ञानमय इति शब्दं भजत इति विज्ञानमयशब्दभाक् अयं कोशः

4परात्मा मुख्यात्मा न स्यात् मर्त्यीवत् आभासमात्र-सत्ताश्रयत्वात् दृष्टनटस्वरूपत्वात् ।

5"नित्यो नित्यानां" इत्यादिश्रुतेः "नित्यत्वाच्च ताभ्यः" इति सूत्रेण नित्य आत्मा

6विकारित्वादिभिः हेतुभिः अनित्यः विज्ञानमयकोशः आत्मभिः

7विकारित्वात् विकार्त्वाच्च नित्य आत्मा विकारित्वाद्-जडत्वात् परिच्छिन्नत्वात् दृश्यत्वात् व्यभिचारित्वात् स्थूलदेहवत् इत्प्रयोगः ।

8हेतुतादृहुल्यं अनात्मत्वदृढ्यार्थम् ।

9एतावस्तु हेतुषु सत्वपि तत्र मोहादात्मत्वं कल्पितमिति पौनःपौल्येन बहुविधतया अनात्मत्वं दर्शितम्

10जन्मनावत्वं अजडत्वं असर्वेगतत्वं अदृश्यत्वं अभिचायिरत्वं अभावप्रतियोगित्वं इति भेदः ॥२०८॥

Śloka 207All ŚlokasŚloka 209