Verseश्लोकः

Expand all

1नित्यं विभुं सर्वगतं सुसूक्ष्मं अन्तर्बहिश्शून्यमनन्यमात्मनः ।

2विज्ञाय सम्यङ्निजरूपमेतत् पुमान्विपाप्मा विरजा विमृत्युः ॥२२३॥

Śloka 222All ŚlokasŚloka 224

Commentaryव्याख्या

Expand all

1नित्यं कालपरिच्छेदशून्यं विभुं देशपरिच्छेदशून्यं सर्वगतं सर्वोपादानतया अन्वयिनं

2अथापि सुसूक्ष्मं रूपादिरहिततया दुर्ग्रह्यम् "एष सर्वेषु भूतेषु गूढोतमा न प्रकाशते" इतिश्रुतेः।

3अन्तर्बहिश्शून्यम् "अन्तर्बाह्यमिति श्रुतेः" आत्मनः अनन्यम् अन्ततः न अन्यः अनन्यः

4आत्मनः ब्रह्मणः भेदरहितं "अयमात्मा ब्रह्मोति" श्रुतेः पूर्वोक्तयुक्तेश्च।

5यदा अनन्यं न विद्यते अन्यः यस्मात् सः अनन्यः अद्वितीय इत्यर्थः। तम्।

6आत्मनः निजरूपं वास्तवकस्वरूपं विज्ञाय एतत् पुमान् पूर्वमन्यथा ज्ञातवान् एष एव पुमान् विपाप्मा विगतपापः "ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि" इत्यादिश्रुते।

7विरजाः निर्गुणब्रह्मनिष्ठतया तत्स्वरूपतया च तापहेतुरजःशून्यः पापस्यापि पुण्यस्यायुपलक्षकं तस्यापि संसारोनिमित्तकर्मशून्यतया विमृत्युः मृत्युसहितसंसार-रहित इत्यर्थः।

8स्वरूपच्युतिशून्य इति यावत्। भवतीति शेषः। "प्रमादं वै मृत्युमहं ब्रवीमि" इति सनत्सुजातोक्तेः ॥२२३॥

Śloka 222All ŚlokasŚloka 224