Verseश्लोकः

Expand all

1अविद्याकाम-कर्मिदिपाशबन्धं विमोचितुं ।

2कश्चन्नुयादिनात्मानं कल्पकोटिशतैरपि ॥५७॥

Śloka 56All ŚlokasŚloka 58

Commentaryव्याख्या

Expand all

1पूर्वपूर्वस्य उत्तरोत्तरहेतुत्वं, स्वस्वरूपाज्ञानात् बाह्येषु कामः, ततः कर्मणि प्रवृत्तिः ।

2नहि लक्षसाक्षाकाराः किंचित्कामयते "कृतात्मनस्त्विहैव सर्वं प्रविलीयन्ति कामाः" "रसोप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते" इत्यादि-श्रुतिभ्यः ।

3कामाभावे कर्म कुतः? "यच्छिद्ध कुरुते कर्म तत्काम-मस्य चेत्तितम्" इति स्मृतेः ।

4तथाच अज्ञानाशाधर्माधर्म-रूपाशप्रयुक्तं बन्धं अनात्माध्यासं विमोचितुम्, आत्मसाक्षात्कारेण विना त्यक्तुं, कल्पकोटिशतैरपि कल्पानां कोटयः तेषां शतानि तैरपि आत्मानं विना कोवा शक्नुयादित्यर्थः ।

5अतीतानन्तरखलोकोत्तरीत्या स्वस्वरूपस्य साक्षात्कृत्यत्वात् तं विना अज्ञाननिवृत्त्यनुवर्त्ती नैव निवृत्तिरिति भावः ।

6आदिपदेन जन्मजरामरणसुख-दुःखादिपरिग्रहः ॥५७॥

Śloka 56All ŚlokasŚloka 58