Verseश्लोकः

Expand all

1मज्जास्थिमेदःपल-रक्तचर्म-त्वगाहुर्धातोभिरेभिरन्वितम् ।

2पादोरुवक्षो-भुजपृष्ठ-मस्तकैर्-रंगैरुपांगैर्-हपयुक्तमेतत् ॥७४॥

Śloka 73All ŚlokasŚloka 75

Commentaryव्याख्या

Expand all

1अशिलस्य स्थूलमध्यम-सूक्ष्मात्मना परिणममानस्य इति सर्वत्र ज्ञेयम् ।

2तेजसो भूताताः मध्यमो भागः मज्जा, तस्य स्थविष्ठो भागः अस्थि, तस्य पूर्वपरिणामः भेदः, पलं मांसं, अशिलस्य अलस्य मध्यमो भागः, रक्तं लोहितं, पीतानां अपां मध्यमो भागः चर्म स्थूलावरणं, त्वक् सूक्ष्मावरणं ।

3आन्तरानघातून नाड्यादीश्च सप्तावरणानि आवृणन्ति । तत्र अन्तर्बहिरेव स्थूलसूक्ष्मविभागो ज्ञेयः ।

4मज्जेत्यादिः येषां आह्नयः धातवः तैः सप्तभिः धातुभिः अन्वितं युक्तं ।

5षडंगात्याः पादेत्यादिना, स्पष्टम् । पादोरुवक्षो-भुजपृष्ठ-मस्तकैः-रंगैः इवं हस्तस्याप्युपलक्षणम् ।

6उपांगैः गुल्क-जानुजंघादिभिः उपयुक्तं सहितं, एतत् प्रत्यक्षसिद्धम् ।

Śloka 73All ŚlokasŚloka 75